5 σκίτσα του Ντάριο Φο
Αντίο Ντάριο, θα ζεις πάντα μέσα από τα έργα σου

Είναι από τους ανθρώπους που η οικειότητα και οι ιδέες του έργου του σπάνε συμβατικότητες και σε καλούνε να τους απευθύνεσαι στον ενικό, σαν πραγματικούς, παλιούς, καλούς φίλους. Γιατί ο Ντάριο Φο και η γυναίκα του Φράνκα Ράμε στάθηκαν τέτοιοι, πάντα στο πλευρό των «από κάτω», των κατατρεγμένων, όσων ονειρευόταν, εξεγείρονταν και πάλευαν για μια άλλη ζωή, έναν άλλον κόσμο.

Ο Ντάριο Φο μας αποχαιρέτησε 19 χρόνια μετά την βράβευση του με το βραβείο Νόμπελ. Και την ίδια μέρα που ένας άλλος απροσδόκητος υποψήφιος, ο Μπομπ Ντύλαν, βγαλμένος κι αυτός από την περίοδο των επαναστατικών και ρηξικέλευθων κινημάτων της δεκαετίας του ’60, τάραξε τα νερά κερδίζοντας το αντίστοιχο με τον Φο βραβείο λογοτεχνίας. Ε, παίρνει λίγο χρόνο να φτάσουν τα νέα ρεύματα στα Παρνάσσια ύψη του κόσμου των γραμμάτων (όπως έλεγε ο Φο) και των αποστεομένων θεσμών όπως η Ακαδημία Νόμπελ, που ενίοτε προσπαθούν, μάταια δε, να αναζωογονηθούν με ενέσεις λαϊκών και ριζοσπαστικών εκφράσεων τέχνης.

Αναδημοσιεύουμε 5 σκίτσα που ο Ντάριο Φο χρησιμοποίησε σαν σημειώσεις του για την ομιλία του κατά την απονομή του βραβείου Νόμπελ, με τίτλο: «Ενάντια στους γελωτοποιούς που δυσφημούν και προσβάλουν». Τα πολυπληθή σχόλια που έχει προκαλέσει η φετινή άλλωστε βράβευση του Ντύλαν από τους Σοφούς των Γραμμάτων και Τεχνών κάνουν εξαιρετικά επίκαιρο τον τίτλο του Ντάριο Φο.

 

dario-fo-ill1
Το πρώτο σκίτσο αναφέρεται στις ευχαριστίες προς την Ακαδημία που αντί να πυροβολούν τους γελωτοποιούς πλέον τους αναγνωρίζουν.

 

dario-fo-ill2
Το δεύτερο αφορά το σχόλιο του πως ίσως η βράβευση ενός γελωτοποιού να μην αρέσει και πολύ στους θεματοφύλακες και την ελίτ των γραμμάτων και να ένοιωσαν ότι πέφτουν κατάμουτρα στη γη από τον Παρνασσό όπου κατοικούν.

 

dario-fo-ill3
Το τρίτο σχετίζεται με την εξιστόρηση ενός από τους μύθους που οι υαλουργοί της μικρής πόλης που μεγάλωσε ο Ντάριο Φο τους αφηγούνταν, όταν αυτός και οι φίλοι του ήταν παιδιά, μυώντας τους στη μαγεία της δραματοποιίας.

 

dario-fo-ill4
Το τέταρτο αντανακλά τη στιγμή που ο Φο μαθαίνει ότι του απονεμήθηκε το βραβείο, με τους περαστικούς να τον συγχαίρουν έξω από το θέατρο όπου η γυναίκα του Φράνκα Ράμε έκανε πρόβες στο Μιλάνο, και τους δημοσιογράφους να ζητάνε να τη δούνε και αυτήν.

 

dario-fo-ill5
Το τελευταίο είναι για να τονίσει ξανά πως το βραβείο ανήκει και στους δύο, τον ίδιο και τη Φράνκα Ράμε, συνδημιουργό των περισσότερων από τα έργα του.

 

Ολόκληρη την ομιλία του, ομολογουμένως μετριοπαθή σε σχέση με άλλα κείμενα και κυρίως έργα του, μπορείτε να  την βρείτε (στα αγγλικά) εδώ:

dariofo

 

Οι εκδόσεις Α/συνεχεια διαθέτουν την Ιστορία του Ντάριο Φο και της Φράνκα Ράμε (Ιστορικές Εκδόσεις, 1977, σελ. 217, τιμή 7 ευρώ) που μπορεί να σας αποσταλεί μετά από παραγγελία.